Mengapa Peoni Ada Famili Sendiri?

Peoni kerdil tergolong bersama peoni, bukan buttercup. Perbezaan ini lebih daripada sekadar pertukaran nama: pengelasan tumbuhan telah beralih daripada persamaan yang kelihatan kepada penelusuran asal usul evolusi. Dahulu dikelompokkan bersama buttercup dalam famili Ranunculaceae, peoni kini mempunyai famili tersendiri, Paeoniaceae.

Persamaan dahulu kelihatan meyakinkan tetapi tidak lengkap. Peoni dan buttercup sama-sama mempunyai bunga yang menonjol dan karpel yang terpisah, iaitu struktur yang mengandungi ovul. Namun, peoni mempunyai cakera berisi yang mengelilingi pangkal karpel, selain ciri anatomi dan embriologi yang membezakan peoni. Perbezaan tersebut memberi ahli botani alasan untuk mempersoalkan pengelasan lama; filogeni molekul, yang membandingkan jujukan DNA untuk membina semula hubungan kekerabatan, menjadikan pemisahan itu lebih meyakinkan. Bukti meletakkan peoni dalam order Saxifragales, manakala buttercup tergolong dalam Ranunculales. Bunga yang serupa, ternyata, tidak semestinya menandakan kekerabatan yang rapat.

Nama famili bukan sekadar mengemaskan katalog. Paeoniaceae mengandungi satu genus yang masih wujud, Paeonia, merangkumi peoni herba dan berkayu; peoni kerdil ialah salah satu anggota genus tersebut. Bagi pekebun, perubahan ini tidak perlu mengubah keseronokan menikmati bunga yang mekar. Bagi ahli botani, perubahan ini mengubah persoalan yang wajar diajukan: ciri manakah yang diwarisi daripada nenek moyang bersama, dan ciri manakah yang muncul secara berasingan pada tumbuhan yang sekadar kelihatan serupa? Bunga tetap bunga yang sama, walaupun cabang salasilah keluarga berubah.

Loading...